Во последните децении, светот се движи кон нешто сосема ново – и потенцијално многу опасно: глобално управување што не се води од правила, туку од пари и лична лојалност. Симбол на овој тренд е таканаречениот „Одбор за мир“, инициран од Доналд Трамп, кој прво се роди како техничка структура за примирје и реконструкција на Појасот Газа, но сега се позиционира како паралелна, трајна арена на глобална моќ.
Во традиционалниот светски поредок, Обединетите нации беа создадени како противтежа на самоволството на големите сили. Советот за безбедност, со сите свои нерамноправности, беше компромис: баланс помеѓу реалната моќ и идејата за колективна безбедност. Денес, таа рамка се крши. Новата логика не е мултилатерализам – туку корпоративен модел: постојано членство, финансирано со милијарди долари, и привилегија што зависи од готовина, не од право или народна волја.
Одборот за мир функционира како приватен клуб. Листата на членови не е рефлексија на глобален плурализам, туку американски геополитички приоритети. Државите кои не можат да се издвојат со финансиски средства или „лојалност“ се сведени на улога на клиенти. За помалите држави, членството е сигнал на благодарност и зависност – не инструмент за глобален мир.
Газа е идеалната лабораторија за овој нов модел. Уништена, институционално ослабена, таа ја демонстрира логиката на приватизирано управување: територијата се третира како проект за реконструкција и демилитаризација, а не како политички субјект. Палестинските актери се сведени на технократски администратори – без моќ над клучните одлуки. Во пракса, тоа е римейк на стариот колонијален модел, маскиран во јазикот на менаџментот и постконфликтната стабилизација.
Токму тоа ја прави заканата толку сериозна. Одборот за мир не треба формално да ја замени ОН за да ја поткопа нивната улога. Доволно е да ја заобиколи, да презема клучни функции и да понуди „поефикасна“ алтернатива за оние што можат да платат. Во ваков свет, ОН ризикуваат да останат само симбол – место за декларации, додека вистинската моќ се концентрира на приватни маси, под американско водство.
