Во Европа се отвора ново геополитичко тло, каде што Украина не е само жртва на војна, туку и тест за стабилноста на континентот. Френсис Фукујама од Стенфорд предупредува дека ако Западот ја остави Украина сама, последиците нема да застанат на нејзините граници – безбедноста на Европа би била директно загрозена.
Глобалната сцена се движи кон конфронтација, а не кон редовен поредок. Москва се обидува да врати делови од старата советска зона, Пекинг ја брани својата позиција околу Тајван, а САД, особено во периоди на непредвидлива политика, ја тестираат својата способност да вршат притисок и надвор од досегашните либерални норми.
Балканот, често игнориран, повторно станува клучен терен на влијание. Србија, како регионален лидер и долгогодишен сојузник на Русија, се наоѓа на раскрсница: со едната нога кон Европа, со другата кон Москва и отворена за Кина. Оваа стратегија ѝ овозможуваше простор за маневри, но новите реалности ја поставуваат на тест.
Политиката на „седење на повеќе столчиња“ се покажува како ризична. Доколку глобалната поларизација продолжи да расте, неутралноста станува сомнителна, а довербата од странските актери – ограничена. Во исто време, пристапот кон ЕУ и НАТО го гледаат како предавство во Москва, додека Вашингтон внимателно го набљудува регионот без силен интерес.
Европската Унија може да биде стабилизирачка сила, но нејзината институционална слабост го намалува влијанието. Правилото на консензус го прави блокот ранлив на опструкции од поединечни членки, што ја остава Европа во положба на набљудувач наместо активен играч.
На Балканот се создава нова игра на доверба и избор. За Србија, времето на безбедно маневрирање помеѓу големите сили завршува. Во оваа нова ера, неопходно е јасно определување, бидејќи одлуката за страна повеќе не може да се одложува, а секој политички избор добива тежина далеку надвор од националните граници.









