Извор: Index.hr
Русија продолжува да ја засилува својата воена кампања во Украина со бранови напади врз Киев, додека истовремено расте нервозата во Европа дека конфликтот би можел да се прелее надвор од украинските граници. Во неколку европски престолнини веќе се водат дискусии за тоа колку далеку Москва е подготвена да оди во следната фаза од војната и дали ризикот од поширока ескалација станува пореален отколку во претходните години.
Во последниот период, реториката од Москва кон балтичките држави станува значително поостра. Руски официјални лица упатуваат предупредувања и обвинувања дека соседни земји, особено Латвија, наводно овозможуваат активности поврзани со украински воени операции, вклучително и користење на дронови, тврдења што тие држави категорично ги отфрлаат. Паралелно со тоа, се појавуваат и директни закани за можни удари врз „центри на одлучување“, што дополнително ја зголемува политичката тензија во регионот.
Напнатоста се почувствува и во Балтичкиот регион, каде неодамна Литванија се соочи со тревоги поради сомнежи за приближување на беспилотни летала од правец на Белорусија. Настанот доведе до краткотрајно засилување на безбедносните мерки и активирање на протоколи за кризна состојба, иако нема потврдени директни инциденти.
Дополнително загрижувачки за европските влади се и објавите од руското Министерство за одбрана, во кои се наведуваат компании во неколку европски држави за кои се тврди дека соработуваат со Украина во производство на дронови. Овие пораки се толкуваат како форма на политичко и безбедносно предупредување, придружено со најава за „непредвидливи последици“ доколку продолжи западната воена поддршка за Киев.
Во европските безбедносни кругови сè почесто се слуша оценката дека Русија би можела да се обиде да го тестира единството на НАТО преку ограничени, хибридни или дури директни провокации во региони како Балтикот, Арктикот или островските територии во Балтичкото Море. Таквите сценарија, иако сè уште без видливи докази за конкретна подготовка на напад, се предмет на засилени анализи и воени планирања.
Шведскиот министер за одбрана Пål Jonson предупреди дека безбедносната слика во Европа значително се влошила во последните години, истакнувајќи дека Русија сè повеќе презема ризични чекори во рамки на хибридни операции. Според него, клучен приоритет на европските држави е зајакнување на одвраќањето и одбранбените капацитети.
Истовремено, дел од европските претставници сметаат дека политичките промени во САД и најавите за потенцијално намалување на американското воено присуство во Европа создаваат дополнителна неизвесност во безбедносната архитектура на НАТО. Тоа, според нив, може да влијае на перцепцијата на Русија за степенот на ризик во евентуални идни потези.
И покрај зголемените стравувања, западните разузнавачки проценки засега не покажуваат дека Москва активно подготвува директна офанзива врз земји-членки на НАТО. Наместо тоа, фокусот останува на војната во Украина, каде што се одвива долготраен и исцрпувачки конфликт без јасна предност за ниту една страна.
Според проценките на некои аналитичари, руската армија се соочува со значителни месечни загуби, што создава притисок врз системот за регрутација и одржување на борбената способност. Овој фактор ја засилува дебатата во Москва за тоа дали е потребна поширока мобилизација, чекор што би имал сериозни политички и социјални последици во самата Русија.
На бојното поле, војната сè повеќе добива карактеристики на технолошка исцрпувачка битка, каде беспилотните системи играат клучна улога. Линијата на контакт меѓу двете армии во голем дел се претвори во тешко проодна зона, силно надгледувана и смртоносна за секој поголем обид за пробив.
Украина, потпирајќи се на напредни комуникациски и извидувачки системи, вклучително и сателитска поддршка, сè почесто изведува удари длабоко зад руските линии, насочени кон логистички јазли, горивни складишта и транспортни рути. Тоа, пак, дополнително ја оптоварува руската воена логистика и способност за стабилно снабдување на фронтот.
Во такви услови, дел од украинските и европските безбедносни претставници предупредуваат дека Русија може да се соочи со стратешка дилема: или да ја продолжи војната на сегашното ниво на исцрпување, или да се обиде да ја промени динамиката преку ескалација, било преку засилување на конвенционалните напади, било преку зголемување на нуклеарната реторика или проширување на конфликтот на нови театри.
Иако засега не постојат докази за одлука во таа насока, дел од европските аналитичари предупредуваат дека комбинацијата од воен притисок, внатрешни економски тешкотии и долготрајна војна може да ја зголеми склоноста кон поризични политички потези.
…
