Речиси 65 шефови на држави и влади и повеќе од 850 извршни директори и претседатели на најголемите светски компании денеска пристигнуваат во Давос на годишниот состанок на Светскиот економски форум (WEF), кој годинава се одржува во целосно променета глобална политичка атмосфера.
Меѓу гостите има рекорден број политички и технолошки лидери, вклучувајќи контроверзни имиња како Ахмед ал-Шара и извршниот директор на Nvidia, Јенсен Хуанг. Поканата до иранскиот шеф на дипломатијата Абас Аракчи беше повлечена поради состојбата со протестите во Иран. Сепак, централна фигура на форумот ќе биде американскиот претседател Доналд Трамп.
Трамп доаѓа во Давос со најголема делегација – околу 80 функционери, меѓу кои државниот секретар Марко Рубио, специјалниот пратеник за Блискиот Исток Стив Виткоф и министерот за финансии Скот Бесент. Американската агенда вклучува иницијативи за Газа, обиди за напредок во разговорите со украинскиот претседател Володимир Зеленски, како и средби со водечките технолошки компании.
Форумот годинава сè повеќе наликува на „мини-Америка“. Новиот член на Управниот одбор на WEF, Лари Финк, наводно ја прилагодил агендата за да одговара на приоритетите на Трамп, при што чувствителни теми како климатските промени и родовата еднаквост се сведени на минимум.
Многу учесници во Давос отворено се обидуваат да се усогласат со новата американска политика. Силиконската долина, некогаш неутрална, сега во голема мера застанува зад администрацијата на Трамп. Според експертот за дигитални медиуми Даглас Рашкоф, станува збор за чиста логика на опстанок: „Вчера тоа беше глобализацијата, денес е ‘Америка на прво место’. Тоа е опстанок на најбогатите.“
Пораката на форумот за „духот на дијалогот“ звучи контрадикторно во услови на растечки тензии, закани со казнени тарифи и отворено оспорување на меѓународното право. Додека Трамп настапува конфронтативно, другите лидери се обидуваат да ја одбранат слободната трговија, трансатлантската соработка и поддршката за Украина.
Во фокусот ќе бидат и Европската Унија и Кина. Урсула фон дер Лајен ќе се обрати утре наутро, по што следи говорот на кинескиот вицепремиер Хе Лифенг. За Европа, Давос може да биде пресвртница – момент кога ќе мора да одговори обединето или да продолжи да трпи притисоци.
„Американскиот империјализам не е нов, но кај Трамп бруталноста е очигледна. Без силен и заеднички европски одговор, Европа ќе остане под постојан притисок“, оценува глобалниот стратег Мабрук Четуан. Говорот на Трамп се очекува во среда.
