Снабдувањето со сурова нафта во Европа е нарушено откако Саудиска Арабија суспендираше дел од испораките кон европските купувачи по нападите со беспилотни летала врз нафтоводот Исток-Запад.
Нападите врз саудиската енергетска инфраструктура предизвикаа прекини во снабдувањето, а последиците веќе се чувствуваат на пазарот преку растот на цените на нафтата и зголемениот притисок врз европските рафинерии да обезбедат алтернативни извори.
Ријад за нападите ги обвинува ирачките паравоени групи, а поради безбедносната ситуација се суспендирани операциите за утовар во пристаништето Јанбу на Црвеното Море.
Саудиска Арабија во меѓувреме се обидува да го задржи извозниот капацитет преку алтернативни рути, вклучително и транспорт низ теснецот Хормуз, кој се смета за една од најчувствителните точки за глобалното снабдување со нафта.
Поради неизвесноста и зголемените трошоци за транспорт, цените на нафтата бележат значителен раст. Фјучерсите за „брент“ се искачија на речиси 108 долари за барел, додека референтната цена на европскиот физички пазар надмина 122 долари.
Меѓу компаниите кои особено се погодени од нарушувањето на снабдувањето е полскиот нафтен гигант „Орлен“. По 2022 година, компанијата значително ја зголеми зависноста од саудиската нафта, која во одреден период покривала околу 40 проценти од нејзините потреби.
„Орлен“ сега бара алтернативни количини на светскиот спот-пазар со цел да обезбеди непречена работа на своите рафинерии во Полска, Литванија и Чешка.
Во фокусот на набавките се различни видови сурова нафта од Северното Море, меѓу кои „Grane“, „Johan Sverdrup“ и „Johan Castberg“. Компанијата разгледува и понуди за американската „WTI Midland“, казахстанската „CPC Blend“, како и нафта од Алжир и Гвајана.
Од „Орлен“ велат дека активно управуваат со залихите и дека работата на рафинериите засега продолжува без прекини.
Сепак, нарушувањето на досегашните транспортни рути претставува сериозен предизвик за европскиот енергетски сектор. Пристаништата Гдањск и Бутинге претходно примале повеќе од 220.000 барели саудиска нафта дневно, па пренасочувањето кон нови добавувачи носи дополнителни логистички трошоци и неизвесност за европските рафинерии.
