Иранскиот врховен лидер ајатолах Али Хамнеи, според информации што ги пренесуваат странски медиуми повикувајќи се на ирански извори и членови на Револуционерната гарда, го назначил својот долгогодишен советник Али Лариџани како човек кој би ги презел клучните државни функции во случај на негова смрт.
Овој потег доаѓа во исклучително тензичен геополитички момент, кога Блискиот Исток е на раб на поширока ескалација, а САД го засилуваат военото присуство во регионот, особено во источниот Медитеран и Персискиот Залив.
ШТО ЗНАЧИ ОВА ЗА ВНАТРЕШНАТА ПОЛИТИКА НА ИРАН?
Назначувањето на Лариџани се толкува како:
обид за стабилизирање на системот во случај на ненадејна криза
сигнал дека врвот на режимот стравува од безбедносни закани
подготовка за континуитет на власта во услови на можен конфликт.
Иранскиот политички систем формално има Совет на експерти кој избира врховен лидер, но ваквите „неформални наследници“ често се користат за да се избегне борба за моќ меѓу фракциите.
Лариџани важи за искусен политичар со силни врски и во конзервативните кругови и во безбедносниот апарат, што го прави прифатлива фигура за транзициски период.
ДАЛИ ОВА Е ЗНАК ДЕКА ВОЈНАТА ПОЧНУВА?
Иако потегот изгледа драматично, тој сам по себе не значи дека војната започнува, но укажува на:
зголемено чувство на закана во Техеран
подготовка за најлошо сценарио, страв од можни атентати, саботажи или директен воен судир.
Во последните недели:
САД ја засилија воената инфраструктура во регионот
Израел и Иран разменуваат индиректни закани
регионалните прокси-групи се активирани
Во таков контекст, обезбедувањето јасна линија на наследство е класична мерка за режим кој очекува турбуленции.
РЕГИОНАЛНИ И ГЛОБАЛНИ ИМПЛИКАЦИИ
Ако дојде до конфликт со Иран, последиците би биле огромни:
затворање на Ормутскиот теснец
енергетски шок на глобалните пазари
директно вклучување на регионални сили
ризик од поширока војна со вклучување на НАТО партнери
Затоа, аналитичарите го гледаат овој потег како одбранбена политичка подготовка, а не како непосреден сигнал за почеток на војна.
Назначувањето на Али Лариџани е порака дека Иран се подготвува за нестабилен период и сака да спречи внатрешен хаос во случај на криза.
Потегот ја одразува длабоката геополитичка тензија, но засега повеќе говори за страх и превенција, отколку за непосреден почеток на воен конфликт.
Сепак, во комбинација со воените движења во регионот, ова е уште еден знак дека Блискиот Исток влегува во фаза на опасна неизвесност.
